dr hab. Andrzej Rozwałka, prof. UR

MENTE ET RUTRO — MYŚLĄ I ŁOPATĄ
Uro­dziłem się 2 lipca 1956 r. w Strzy­że­wi­cach, woj. lubel­skie. Po ukoń­czeniu szkoły pod­sta­wowej w 1971 r. zdałem egzamin i zostałem przy­jęty do II Liceum Ogól­no­kształ­cą­cego im. Jana Zamoy­skiego w Lublinie. W roku szkolnym 1974/75 wziąłem udział w I Ogól­no­pol­skiej Olim­pia­dzie Histo­rycznej docho­dząc do szczebla cen­tral­nego. W roku 1975 zostałem przy­jęty na kie­runek — Arche­ologia Powszechna i Polski UMCS w Lublinie. W trakcie stu­diów zaj­mo­wałem się dzia­łal­no­ścią kul­tu­ralną (byłem człon­kiem teatru "Grupa Chwi­lowa" na UMCS) i naukową w ramach Koła Nauko­wego Stu­dentów Arche­ologii. Na III roku zostałem pre­zesem tego Koła. W roku 1978 zostałem wyty­po­wany do uczest­nictwa w VII Mię­dzy­na­ro­dowej Sesji Stu­dentów Arche­ologii w Wer­b­ko­wi­cach i wygło­szenia refe­ratu p.t. Chro­no­logia wcze­snej epoki brązu na pod­stawie tarczek-medalionów. Referat został uho­no­ro­wany III nagrodą i listem gra­tu­la­cyjnym rek­tora UMCS a także wydru­ko­wany w stresz­cze­niach Sesji. Po ukoń­czeniu stu­diów w 1980 r. odbyłem roczną służbę woj­skową. Po jej zakoń­czeniu obro­niłem pracę magi­sterską. Przed powo­ła­niem do wojska zatrud­niłem się w Przed­się­bior­stwie Pań­stwowym Pra­cownie Kon­ser­wacji Zabytków Oddział w Lublinie, w Pra­cowni Archeologiczno-Konserwatorskiej. We wrze­śniu 1981 roku wzno­wiłem pracę w P.P. PKZ. W Pra­cowni pro­wa­dziłem samo­dzielne badania arche­olo­giczne i opra­co­wania doku­men­ta­cyjne Sta­rego Miasta w Lublinie i w trakcie dwóch sezonów Sta­rego Miasta w Rydze na Łotwie. W lipcu i sierpniu 1986 r. uczest­ni­czyłem w zaję­ciach Let­niego Uni­wer­sy­tetu Muze­al­nictwa i Kon­ser­wa­tor­stwa w Egerze na Węgrzech, zakoń­czo­nych cer­ty­fi­katem. Za pracę w P.P. PKZ otrzy­małem dyplom uznania i brą­zowy Krzyż Zasługi. W listo­pa­dzie 1989 r. przy­stą­piłem do kon­kursu na sta­no­wisko asy­stenta w Kate­drze Arche­ologii UMCS. Po wygraniu kon­kursu zostałem zatrud­niony i roz­po­cząłem zajęcia naukowe i dydak­tyczne. W Kate­drze Arche­ologii (od 2003 roku Insty­tucie Arche­ologii) zaj­mo­wałem się bada­niami średnio­wiecz­nego i wcze­sno­no­wo­żyt­nego Lublina, i Lubelsz­czyzny, ze szcze­gólnym uwzględ­nie­niem prze­mian urba­ni­stycz­nych i urba­ni­za­cyj­nych a także badań sieci osad­ni­czej, a przede wszystkim sieci para­fialnej. Dotych­czas ogło­siłem dru­kiem ponad 80 prac zwią­za­nych z tymi pro­ble­ma­ty­kami, w tym dwóch książek i trze­ciej we współ­au­tor­stwie. Etap doty­czący samego Lublina zakoń­czyłem w roku 1994 obroną pracy dok­tor­skiej p. t. Rola wzgórza sta­ro­miej­skiego w Lublinie w pro­cesie for­mo­wania się średnio­wiecz­nego miasta. Po zmia­nach redak­cyj­nych dok­to­ratu w roku 1997 uka­zała się książka Lubel­skie wzgórze sta­ro­miej­skie w pro­cesie for­mo­wania średnio­wiecz­nego miasta, za którą otrzy­małem nagrodę II-go stopnia rek­tora UMCS.

W latach 1994–95 poza pracą na uni­wer­sy­tecie byłem zatrud­niony w Pań­stwowej Służbie Ochrony Zabytków w Lublinie, na sta­no­wisku Kon­ser­wa­tora Zabytków Arche­olo­gicz­nych woj. lubel­skiego. Po zakoń­czeniu pracy w PSOZ byłem wie­lo­krotnie kon­sul­tantem d.s. arche­olo­gicz­nych na prośbę Miej­skiego Kon­ser­wa­tora Zabytków. Współ­pra­cuję rów­nież z histo­ry­kami sztuki — za pracę zbio­rową War­tości kul­tu­rowe obszaru zlewni rzeki Cie­mięgi wraz z J. Teodorowicz-Czerepińską, A. Obrębską i J. Stu­dziń­skim otrzy­małem w roku 1996 wyróż­nienie Mini­stra Kul­tury i Sztuki.

W roku 1996 czynnie uczest­ni­czyłem w VI Mię­dzy­na­ro­dowym Kon­gresie Arche­ologii Sło­wiań­skiej w Nowo­gro­dzie w Rosji, gdzie przed­sta­wiłem referat Średnio­wieczny Lublin – proces prze­kształceń zespołu osad­ni­czego, opu­bli­ko­wany następnie w tomie I mate­riałów Kon­gresu p.t. Pro­blems of slavs arche­ology, Moscou 1997. Od 1999 do 2005 roku pro­wa­dziłem wykłady z cyklu Arche­ologia ziem pol­skich dla stu­dentów pierw­szego roku historii KUL. W czerwcu 2001 roku zostałem powo­łany przez Mini­stra Kul­tury i Dzie­dzictwa Naro­do­wego na rze­czo­znawcę w dzie­dzinie ochrony zabytków arche­olo­gicz­nych. Na pod­stawie wydanej dru­kiem roz­prawy Sieć osad­nicza archi­dia­ko­natu lubel­skiego w średnio­wieczu. Stu­dium archeologiczno-historyczne, Lublin 1999, prze­pro­wa­dziłem kolo­kwium habi­li­ta­cyjne a w marcu 2002 r. otrzy­małem zatwier­dzenie habi­li­tacji. W ciągu całego roku 2003 byłem kon­sul­tantem arche­olo­gicznym prac przy­go­to­wu­ją­cych stu­dium war­tości kul­tu­ro­wych Lublina do planu zago­spo­da­ro­wania prze­strzen­nego miasta p.t. Lublin 2010.

W latach 2007–2011 byłem kie­row­ni­kiem Zakładu Nauk Wspie­ra­ją­cych Arche­ologię w Insty­tucie Arche­ologii UMCS. W ramach dzia­łal­ności Zakładu wraz z prof. Wandą Kozak-Zychman przy­go­to­wałem ogól­no­polską sesję naukową n.t. Rola nauk pomoc­ni­czych arche­ologii, której mate­riały, przy mojej współ­re­dakcji, uka­zały się dru­kiem w sierpniu 2006 roku. W latach 1999–2005 byłem kie­row­ni­kiem lubel­skiej części grantu p.t. Polska na prze­łomie tysiąc­leci, grantu reali­zo­wa­nego przez Instytut Arche­ologii i Etno­logii PAN pod kie­run­kiem prof. Prze­my­sława Urbań­czyka. Efektem grantu jest mono­grafia pod moją redakcją p.t. Wcze­sno­śre­dnio­wieczny Lublin. Stu­dium roz­woju prze­strzen­nego, która została opu­bli­ko­wana jako pierwszy tom serii syntez 22 pol­skich miast wcze­sno­śre­dnio­wiecz­nych p.t. Ori­gines Polonorum.

We wrze­śniu 2002 r. Uchwałą Zarządu Woje­wódz­kiego zostałem powo­łany w skład Rady Muzeum Lubel­skiego w Lublinie, a w styczniu 2006 r. Rady Muzeum w Chełmie. Byłem pre­zesem Sto­wa­rzy­szenia Nauko­wego Arche­ologów Pol­skich Oddział w Lublinie, a obecnie jestem człon­kiem: Sto­wa­rzy­szenia Kon­ser­wa­torów Zabytków, Sto­wa­rzy­szenia Arche­ologii Środo­wi­skowej, Pol­skiego Towa­rzy­stwa Histo­rycz­nego i Lubel­skiego Towa­rzy­stwa Przy­ja­ciół Książki, człon­kiem redakcji rocz­nika „Arche­ologia Polski Środ­ko­wow­schod­niej” i stałym recen­zentem kra­kow­skich „Spra­wozdań Archeologicznych”.

W dniu 12 maja 2008 r. zostałem mia­no­wany na sta­no­wisko pro­fe­sora nad­zwy­czaj­nego UMCS. W dniu 28 paź­dzier­nika 2009 r. Rektor UMCS powie­rzył mi funkcję Kura­tora Zakładu Arche­ologii Wcze­sno­śre­dnio­wiecznej od dnia 1 listo­pada 2009 roku. Od 11 lutego 2010 r. z nomi­nacji pre­zy­denta Miasta Lublin jestem człon­kiem Spo­łecznej Rady Ochrony Dzie­dzictwa Kul­tu­ro­wego w Lublinie. Od 30 wrze­śnia jestem pro­fe­sorem nad­zwy­czajnym Uni­wer­sy­tetu Rze­szow­skiego.
Poza pracą zawo­dową inte­re­suję się muzyką kla­syczną, szcze­gólnie ope­rową, ale nie unikam jazzu i kla­sycz­nego rocka. Lubię rów­nież poezję, a moi ulu­bieni poeci to Krzysztof Kamil Baczyński, Zbi­gniew Her­bert i Thomas Ste­arns Eliot. Poza tym uwiel­biam histo­ryczną kar­to­grafię, szcze­gólnie tę doty­czącą miast wschod­niej Polski.

Etapy pracy zawodowej:

1. Przed­się­bior­stwo Pań­stwowe Pra­cownie Kon­ser­wacji Zabytków (PP PKZ) — od 1.IV.1980 do 31.08.1989 –młodszy asy­stent, asy­stent, starszy asy­stent.
2. Uni­wer­sytet im. Marii Curie Sklo­do­iw­skiej w Lublinie:
• od 27.XI.1989 do 31.V.1994 — st. asy­stent;
• od 1.VI.1994 — adiunkt
• kwie­cień 2002– kwie­cień 2008 – adiunkt habi­li­to­wany
• od 1 .V.2008 – sta­no­wisko pro­fe­sora nad­zwy­czaj­nego w Zakła­dzie Nauk Wspie­ra­ją­cych Arche­ologię
• Od 14.VI.2006 – kie­rownik Zakładu Nauk Wspie­ra­ją­cych Arche­ologię
• Od 1.XI.2009 – kurator Zakładu Arche­ologii Wcze­sno­śre­dnio­wiecznej
3. Uni­wer­sytet Rze­szowski
• Od 30.09.2011 – pro­fesor nad­zwy­czajny Uni­wer­sy­tetu Rzeszowskiego

Pro­jekty badawcze:

- 1994–1995 udział w grancie pod kie­run­kiem doc. J. Gurby p.t. For­mo­wanie się wcze­sno­śre­dnio­wiecz­nego osad­nictwa Polski środ­ko­wow­schod­niej.
– 1999–2005 kie­rownik lubel­skiej części grantu p.t. Polska na prze­łomie tysiąc­leci, (grant PBZ-KBN 11/H01/99/04) grantu reali­zo­wa­nego przez Instytut Arche­ologii i Etno­logii PAN pod kie­run­kiem prof. P. Urbań­czyka.
– Udział w pro­jekcie Współ­praca uni­wer­sy­tetów wspie­ra­jąca rozwój regionów – lubel­skiego i lwow­skiego. Kon­fe­rencja Two­rzenie warunków dla roz­woju obszarów przy­gra­nicz­nych Polski, Ukrainy i Bia­ło­rusi poprzez walo­ry­zację i ochronę dzie­dzictwa natu­ral­nego i kul­tu­ro­wego, Lublin 2008.
– 2007 indy­wi­du­alny grant pro­rek­tora UMCS d.s. Nauki. Tytuł grantu
Osad­nictwo na terenie parafii wschod­niego pogra­nicza ziemi lubel­skiej w średnio­wieczu. Stu­dium archeologiczno-historyczne.

Człon­ko­stwo w sto­wa­rzy­sze­niach i radach naukowych:

- od 1997 członek Sto­wa­rzy­szenia Kon­ser­wa­torów Zabytków
– wrze­sień 2003 r. – wrze­sień 2006 – członek Rady Muzeum Lubel­skiego
– od 6 stycznia 2006 r. w Radzie Muzeum przy Muzeum Chełm­skim w Chełmie,
– 2001–2007 r. prezes Lubel­skiego Oddziału Sto­wa­rzy­szenia Nauko­wego Arche­ologów Pol­skich
– od 2008 r. członek Sto­wa­rzy­szenia Arche­ologii Środo­wi­skowej
– od 2010 r. członek Lubel­skiego Towa­rzy­stwa Miło­śników Książki
– od 2011 r. członek Pol­skiego Towa­rzy­stwa Histo­rycz­nego, Oddział w Lublinie

Publi­kacje:

Publi­kacje
Natu­ralne i kul­tu­rowe warunki kształ­to­wania się osad­nictwa na przy­kła­dzie dwóch nad­gra­nicz­nych parafii ziemi lubel­skiej w średnio­wieczu
Should arche­olo­gists study parishes?

e-mail: a.rozwalka@interia.pl