Dr hab. inż. Joanna Trąbska

atDr hab. inż. Joanna Trąbska

Dane kontaktowe:

Instytut Arche­ologii Uni­wer­sy­tetu Rzeszowskiego

ul. Moniuszki 10
35–015 Rzeszów

www

 Informacje (english version)

Życiorys naukowy:

1999 r. – stopień doktora nauk o Ziemi w dyscyplinie: Geologia, specjalność: Mineralogia, Petrografia, Geochemia, nadany w Akademii Górniczo-Hutniczej, na Wydziale Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska, na podstawie rozprawy: „Studium mineralogiczno-chemiczne wybranych pigmentów stosowanych w malowidłach średniowiecznych Polski”. Promotor rozprawy: Prof. dr inż. hab. Maciej Pawlikowski. Praca wyróżniona.

1990 r. – dyplom magistra inżyniera, Akademia Górniczo-Hutnicza, Wydział Geologiczno-Poszukiwawczy, specjalność: Mineralogia Stosowana, na podstawie pracy: „Mineralogia czarnych łupków Ziemi Wedel-Jarlsberga, SW Spitsbergen”. Promotor pracy: Prof. dr hab. inż. Andrzej Manecki. Praca wyróżniona.

Doświadczenie zawodowe – przebieg pracy

1991 – asystent w Katedrze Petrografii Wydziału Geologiczno-Poszukiwawczego AGH

1993 – 1998 – studia doktoranckie na Wydziale Geologiczno-Poszukiwawczym AGH

1994, 1995 – dwa tygodniowe pobyty na praktykach studentów Wydziału Konserwacji ASP w Krakowie (Dolny Śląsk, Ziemia Lubuska)

1999 – obrona pracy doktorskiej

1997- 2003 – zatrudnienie w Pracowni Badań i Konserwacji Zabytków Muzeum Archeologicznego w Krakowie

2005 – 2103 – adiunkt w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego

2014 do chwili obecnej – starszy wykładowca w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego

Staże, stypendia, warsztaty, badania terenowe

2000 – stypendium im. Kronenberga, Lund (Szwecja)

2003 – staż fundowany przez rząd Cesarstwa Japonii, Osaka

2004 –warsztaty ceramiczne w Medyni Głogowskiej

2006 – badania materiałów archeologicznych ze zbiorów Muzeum Morawskiego w Brnie

2007 – uczestnictwo w praktykach terenowych dotyczących badań osadów trzeciorzędu i czwartorzędu organizowanych przez Wydział Geologii Uniwersytetu Poznańskiego

2007 – rekonensans i badania terenowe: ekspedycja archeologiczna PMA w Rydnie (Michałów-Piaska) koło Skarżyska Kamiennej

2007 – badania materiałów archeologicznych ze zbiorów Czeskiej Akademii Nauk w Pradze. Rekonensans terenowy: stanowisko Bečov

2007 – badania materiałów archeologicznych ze zbiorów Muzeum Narodowego w Budapeszcie. Badania terenowe: Lovas, Paloznak

2008 – badania materiałów archeologicznych ze zbiorów Museum für die Archäologie des Eiszeitalters, Monrepos (Nadrenia)

2008 – badania terenowe: Turyngia

2009 – badania terenowe – Słowenia

2009 – badania materiałów archeologicznych – Szwajcaria, Uniwersytet Neuchâtel

2005 – 2009 – badania terenowe: Chorwacja

2010 – badania terenowe: Pireneje, Dordonia

2010 – badania terenowe: Schwarzwald, okolice Norymbergi

2011 – badania terenowe: południowa Słowacja

2007-2015 – badania terenowe na terenie Polski (czerwone surowce żelaziste)

 

Zainteresowania badawcze

 

  1. Czerwone surowce i zabytki oraz mikrozabytki żelaziste paleolitu i okresów młodszych: pochodzenie – przetworzenie – zastosowanie
  2. Spieki kostno-mineralne
  3. Warstwy malarskie, naskorupienia różnej proweniencji, odróżnianie nalotów naturalnych, sztucznych, fałszerstw
  4. Ceramika archeologiczna
  5. Surowce mineralne stosowane w pradziejach – rodzaj, pochodzenie i przetworzenie
  6. Mikroślady mineralne
  7. Nowoczesne metody badawcze w zastosowaniu do analiz zabytków archeologicznych

 

 

Realizowane projekty badawcze

 

  1. Amorficzne i częściowo amorficzne spieki kostne ze stanowisk archeologicznych – wskaźnik warunków środowiska stosu lub ogniska lub pożaru (temperatura, ciśnienie, wilgotność)
  2. Fosforany w kontekście archeologicznym – rodzaj, pochodzenie, znaczenie (wiwianit ze studni ze stanowiska Wola Mała, naskorupienia na ceramice ze stanowisk Gorliczyna i Zamiechów)
  3. Barwne warstwy ceramiki celtyckiej
  4. Czerwone zabytki żelaziste – uzupełnianie bazy danych oraz badanie pochodzenia i przetworzenia

 

Publikacje

 

Czerwone zabytki i mikrozabytki żelaziste („ochry” i „hematyty”)

 

Monografia pt. Mikrostrukturalne przesłanki dla oceny pochodzenia i przetworzenia czerwonych surowców żelazistych („ochr”) na przykładzie wybranych stanowisk paleolitycznych (2015),

Trąbska J., Trybalska B., Gaweł A. 2015. Red ferruginous artefacts from the Gravettian site Jaksice II – an attempt to determine their origin and processing. W: J. Wilczyński (ed.), A Gravettian site in southern Poland – part II. Jaksice II, Kraków.

Trąbska J., Trybalska B., Gaweł A. 2015. Preliminary research for red ferruginous artefacts from the Spadzista site. W: P. Wojtal, J. Wilczyński, G. Haynes (eds.), A Gravettian site in southern Poland – part I. Kraków Spadzista. Kraków.

Joanna Trąbska, Barbara Trybalska, Adam Gaweł (2014). Artefacts and micro-artefacts. Red ferruginous materials from Klementowice site. [in:] T. Wiśniewski (ed.), Klementowice. A Magdalenian site in Eastern Poland, Lublin, in press. NR ISBN 978-83-6114-86-1

Trąbska J., Trybalska B. 2014. True and fake red layers on the objects from archaeological and historical context: microscopic observations. Geology, Geophysics and Environment 2014 Vol. 40 number 2, 241-254.

Trąbska J., Trybalska B., Gaweł A., 2014. Stanowisko Brzezie 17, gm. Kłaj. Próbki czerwonego surowca żelazistego nr 965 i 1185. W: Czekaj-Zastawny A. (ed.): Brzezie 17, osada kultury ceramiki wstęgowej rytej. Via Archaeologica. Źródła z badań  wykopaliskowych na trasie autostrady A4 w Małopolsce, Kraków, 481-490.

Trąbska J., 2012. Ferruginous red microartefacts as a source of archeological information: a study of selected Palaeolithic sites and experimental research. Sprawozdania Archeologiczne, 64, 17-61.

Trąbska J., 2011. Provenancing of red ferruginous artefacts and raw materials in Palaeolithic societies. W: Biro K (red.). Papers in honour of Viola T. Dobosi, Budapest, 245-254.

Wesełucha-Birczyńska A., Trąbska J., Oliva M., 2012. Composition of a floor from an Upper Palaeolithic skeletal grave – a case from Dolni Vestonice, Moravia (Czech, Central Europe). Vibrational Spectroscopy, 60, 129-132.

Trąbska J., 2011. Przepalone „ochry”. Problem identyfikacji i określenia temperatur (paleolit). W: Jaszewska A., Michalak A. (red.). Ogień – żywioł ujarzmiony i nieujarzmiony. VI Polsko-Niemieckie Spotkania Archeologiczne, Garbicz 5-6 czerwiec 2008, SNAP, Zielona Góra, 197-203.

Trąbska J. , 2010. „Ochre” and „haematite” – database of red and yellow artefacts from the Magdalenian Dzierżysław-35 site, Upper Silesia, Poland. W: The Magdalenian in Central Europe. New Finds and Concepts, Red. M. Połtowicz-Bobak, D. Bobak. Rzeszów, 113-120.

Trąbska J., Gaweł A., Trybalska B., Fridrichova-Sykorova I., 2010. Coloured Raw Material in the Bečov I site and in the vicinity. Preliminary results and further perspectives. In: „Ecce Homo. In memoriam Jan Fridrich. Ed.: Fridrichova-Sykorova I., Praha, 205-218.

Trąbska J, 2009. Microstructure of haematite powder: an undervalued indicator in interpretation of ferruginous raw material manufacturing, using and provenance? Śląskie Sprawozdania Archeologiczne, tom 51.

 

Trąbska J., Walanus A., Gaweł A. , 2009. Outer Carpathian variegated shales – a potential red raw material in Palaeolithic? [W:] „Surowce naturalne w Karpatach oraz ich wykorzystanie w pradziejach i wczesnym średniowieczu”, red. J. Gancarski, Krosno, 193-204.

Trąbska J., Walanus A., Ciesielczuk J., Samek L., Dutkiewicz E., 2008. Ferruginous Raw material sources for Palaeolithic in Poland (Central Europe) – provenance studies: occurrence, litostratigraphy and application. Proceedings of the 9th Int. Conf. on NDT of Art,  http://www.ndt.net/search/docs.php3?MainSource=65

Trąbska J., Gaweł A., 2008. Ferruginous raw material sources for Palaeolithic in Poland – promising results of provenance studies. International Conference on Non-Destructing Testing of Art,  ART’2008, 25-28 May, Jerusalem. ,  http://www.ndt.net/search/docs.php3?MainSource=65

Trąbska, J., Winiarska-Kabacińska, M., Trybalska, B., 2007.  Experimental skin processing with ferruginous material. Macro- and microproperties. Preliminary results, Analecta Archaeologica Ressovienssis 2, 191-212.

Trąbska J. Trybalska B., 2001. Aset-iri-khet-es’ mummy mask: pigments, their preparation and corrosion phenomena. In: Szymańska H., Babraj K (red.): Mummy. Results of interdisciplinary Examination of the Egyptian Mummy of Aset-iri-khet-es from the Archaeological Museum in Cracow. Polish Academy of Art and Science. Cracow, 201-224.

Pawlikowski M., Trąbska J., 1995. Mineral dyes. W: Hromada J., Kozłowski J.K. (eds.): Complex of Upper Palaeolithic sites near Moravany, Western Moravia. Jagiellonian University Press, Kraków, 61-73.

 

Badania warstw malarskich i innych opracowań powierzchni zabytków archeologicznych

Monografia: Trąbska J., 2001. Mineralogical and chemical study of painting layers of medieval wall paintings from Poland. Mineralogical Papers, 90, 133.

Joanna Trąbska, Aleksandra Wesełucha-Birczyńska, Barbara Trybalska (2014) Black crust on the surface of a flint artefact from Klementowice. [in:] T. Wiśniewski (ed.), Klementowice. A Magdalenian site in Eastern Poland, Lublin, in press. NR ISBN 978-83-6114-86-1

Joanna Trąbska, Aleksandra Wesełucha-Birczyńska, Barbara Trybalska (2014) Black crusts on the surface of stone artefacts from Klementowice. [in:] T. Wiśniewski (ed.), Klementowice. A Magdalenian site in Eastern Poland, Lublin, in press. NR ISBN 978-83-6114-86-1

Trąbska J., Trybalska B., 2011. Masy inkrustujące w ornamentyce ściegu bruzdowego      (Furchenstichkeramik) ze st. 5 w Modlnicy, pow. krakowski – badania składu i rekonstrukcja techniki wykonania, (w:) J. Kruk, A. Zastawny (red.) Modlnica st. 5. Od neolitu środkowego do wczesnej epoki brązu. (Via Archaeologica. Źródła z badań  wykopaliskowych na trasie autostrady A4 w Małopolsce), Kraków, 631-637.

Trąbska J., Wesełucha-Birczyńska A., Zięba-Palus J., Runge M.T., 2011. Black painted pottery, Kildehuse II, Odensee County, Denmark. Spectrochimica Acta Part A: Molecular and Biomolecular Spectroscopy, 824-830.

Pawlikowski M., Trąbska J., Trybalska B., 2006. Mineral composition of pigments and plasters from the Hatshepsut Temple in Deir el Bahari, Upper Egypt [Dokument elektroniczny]. Auxiliary Sciences in Archeology, Preservation of Relics and Environmental Engineering [Dokument elektroniczny] / ed. Maciej Pawlikowski, Joanna Such, Stephen Bodnar. T.1 45s.  Full TEXT  Artykuł: http://journals.bg.agh.edu.pl/AUXILIARY/2006/aux2006-01.pdf

Söderlin M., Trąbska J., 2002. Painting and firing of late Etruscan votive terracotta. Key Engineering Materials Vols. Trans Tech Publications 206-213, pp. 905-908, 10.4028/www.scientific.net/KEM.206-213.905, Switzerland.

Trąbska J., Trybalska B., Gaweł A., 2000. Niektóre zielone i niebieskie pigmenty syntetyczne: malachit i zasadowe chlorki miedzi. Biuletyn Informacyjny Konserwatorów Dzieł Sztuki, 11, 3 (42).

Trąbska J., 1998. Korozja chlorkowa pigmentów średniowiecznych malowideł ściennych – malachitu i azurytu. Materiały Archeologiczne 31, 139-156.

 

Badania ceramiki archeologicznej i zapraw

Trąbska J., Gaweł A., Trybalska B., Walanus A., 2014. Ceramological research on pottery from Starosiedle, site 3. W: Kobyliński Z. (ed.) Starosiedle in the Lubusz Land: Prehistoric and Early Medieval Settlement. Warszawa, 487 – 504.

Trąbska, 2012. Badania mikroskopowe fragmentów popielnic z wczesnej epoki żelaza – stanowiska Kłyżów 2 i Mokrzyszów 2. W: Trybała-Zawiślak K. Kłyżów stan. 2 i  Mokrzyszów stan. 2 – cmentarzyska ciałopalne z wczesnej epoki żelaza. Rzeszów, 298-308.

Trąbska, J. 2011. Badania archeometryczne fragmentów naczyń glinianych z kurhanów we wsi Haji Nyżni koło Drohobycza, s.193-212, w: Jan Machnik, Dmytro Pawliw, Wołodymyr Petehyrycz, Prahistoryczne kurhany (III tys. przed Chr.) we wsi Haji Nyżni koło Drohobycza w prawym dorzeczu górnego Dniestru. Polska Akademia Umiejętności Komisja Prehistorii Karpat, Kraków, 193-212.

Trąbska J., Kurgan-Przybylska M., Trybalska B., 2010. Technological diversity (?) of Southern Poland and Czech Neolithic Pottery. Universitätsforschungen zur Prähistorischen Archäologie, Band 176. Naturwissenschaftliche Analysen vor- und frühgeschichtlicher Keramik I. Hamburg, 139-166

Trąbska J., Trybalska B., 2010. Barium phosphates and sulphates in archaeological pottery. Universitätsforschungen zur Prähistorischen Archäologie, Band 176. Naturwissenschaftliche Analysen vor- und frühgeschichtlicher Keramik I. Hamburg,  41-49

Trąbska J., Trybalska B., Bytnar K., 2008. The Roman period pottery in mineralogical and pertographical study Przeworsk Culture settlement from Jarosław. W: Błażejewski A. (red.) Ceramika warsztatowa w środkowoeuropejskim Barbaricum, 111-120.

Trąbska J., Trybalska B., Gaweł A., Bytnar K., 2003. I. Pigmenty i warstwy malarskie ceramiki neolitycznej kultury trypolskiej (Bilcze Złote) II. Zabytki kamienne z Bilcza Złotego. Materiały Archeologiczne 34, 179-194.

Trąbska J., Trybalska B., 2006. Microstructure of Historical Lime and Lime-Hydrtaulic Mortars: from Setting to Corrosion, Analecta Archaeologica Ressovienssis 2, 169-190.

Trąbska, J., Trybalska, B., Lubelczyk, A., 2006. Badania średniowiecznych zapraw z zamku w Czudcu koło Rzeszowa, Materiały Ceramiczne 4, 148-154.

Badania spieków i szkieł

Trąbska J., D. Węgrzynek, B.Trybalska, A.Walanus., 2012. Fragmenty nadtopionych szkieł i spieków szklanych z cmentarzyska kultury wielbarskiej w Kutowej (pow. Hajnówka) oraz Jasionowej Doliny (pow. Sokółka). Badania archeometryczne. W: Jaskanis J. Wodzowskie kurhany kultury wielbarskiej na Podlasiu. Muzeum Podlaskie w Białymstoku, 280-292.

Trąbska J., 2003. Pęcherzykowata substancja z grobów ciałopalnych z cmentarzyska z okresu wpływów rzymskich w Chmielowie Piaskowym. Materiały Archeologiczne 34, 195-210.

 

Inne badania

Trąbska J., Wesełucha-Birczyńska A., 2014. Badania fazowe i strukturalne grafitowej zawieszki ze stanowiska Brzezie 17, gm. Kłaj. W: Czekaj-Zastawny A. (ed.): Brzezie 17, osada kultury ceramiki wstęgowej rytej. Via Archaeologica. Źródła z badań  wykopaliskowych na trasie autostrady A4 w Małopolsce, Kraków,  491-498.

Zastawny A., Rauba-Bukowska A., Trąbska J., Trybalska B., 2012. Results of the

microscopic analyses of vessels from the assemblages of the Modlnica type (with

Furchstenstichkeramik) from site 5 in Modlnica, Kraków district, Poland.

Interdisciplinaria Archaeologica Natural Sciences in Archaeology, III/2/12,

Olomouc, 257-277.

Trąbska J., 2012. Badania makroskopowe i mikroskopowe neolitycznych zabytków kamiennych ze stan. 2 w Modlniczce, gm. Wielka Wieś. W: Czekaj-Zastawny A., Przybyła M.M (red.) Modlniczka 2, powiat krakowski. Cmentarzysko kultury ceramiki wstęgowej rytej i osady neolityczne. Via Archaeologica. Źródła z badań  wykopaliskowych na trasie autostrady A4 w Małopolsce, Kraków, 315-318.

Trąbska J., 2008. Wyniki analizy petrograficznej przedmiotów kamiennych ze stanowiska 17 w Warzycach. W: Poradyło W., Czopek S. Warzyce, pow. Jasło. Stan. 17 – osada z epoki brązu i wczesnej epoki żelaza. Rzeszów, 210-216.