Historia instytutu archeologii

Historia Insty­tutu Arche­ologii jest krótka, bowiem powstał on w 1999 roku w Wyż­szej Szkole Peda­go­gicznej w Rze­szowie. Jego ojcami zało­ży­cie­lami byli prof. dr hab. Michał Par­czew­skiego i prof. dr hab. Jan Machnik, przed­sta­wi­ciele kra­kow­skiego środo­wiska arche­olo­gicz­nego oraz prof. dr hab. Syl­we­ster Czopek, ówczesny Dyrektor Muzeum Okrę­go­wego w Rze­szowie. Przy­świecał im bardzo jasny cel: stwo­rzyć pla­cówkę naukową, w południowo-wschodniej Polsce, która inte­gro­wa­łaby badania nad środ­ko­wo­eu­ro­pej­skim i bałkańsko-nadczarnomorskim pogra­ni­czem kul­tu­rowym oraz kształ­ciła mło­dych adeptów arche­ologii. W roku 2001 na bazie Wyż­szej Szkoły Peda­go­gicznej powstał Uni­wer­sytet w Rze­szowie. Wtedy też Instytut Arche­ologii uzy­skał upraw­nienia do pro­wa­dzenia stu­diów magi­ster­skich, a już w roku 2005 nato­miast upraw­nienia do pro­wa­dzenia stu­diów dok­to­ranc­kich. Szcze­gólnie ważnym wyda­rze­niem historii Insty­tutu Arche­ologii było otrzy­manie w 2010 przez radę Wydziału Socjologiczno-Historycznego UR upraw­nień do nada­wania stopnia dok­tora habi­li­to­wa­nego w dzie­dzinie nauk huma­ni­stycz­nych w dys­cy­plinie naukowej: arche­ologia. Od tego momentu Instytut Arche­ologii w Rze­szowie należy do pre­sti­żo­wych pla­cówek nauko­wych speł­nia­ją­cych takie kry­teria. Otrzy­manie upraw­nień do nada­wania stopnia dok­tora habi­li­to­wa­nego zbiegło się z jubi­le­uszem 80-lecia pro­fe­sora Jana Mach­nika, jed­nego z zało­ży­cieli tej insty­tucji, uro­czy­ście obcho­dzonym w Rze­szowie. Stało się ono sym­bo­licznym uko­ro­no­wa­niem pracy pro­fe­sora Jana Mach­nika na rzecz uwy­pu­klenia badań nad pro­ble­ma­tyką lessów podkarpackich.

Tak prężny rozwój Insty­tutu Arche­ologii w Rze­szowie był moż­liwy dzięki kon­se­kwentnej poli­tyce kadrowej reali­zo­wanej przez pro­fe­sora dr hab. Syl­we­stra Czopka wie­lo­let­niego dyrek­tora Insty­tutu Arche­ologii UR i jego następców prof. dr hab. Sła­wo­mira Kadrowa, dr hab. Prof. UR Zbi­gniewa Pia­now­skiego i dr hab. Prof. UR Andrzeja Peli­siaka. Kadrę naukową tej pla­cówki tworzą przed­sta­wi­ciele róż­nych szkół arche­olo­gicz­nych. Pra­cują tu przed­sta­wi­ciele środo­wiska kra­kow­skiego (pro­fe­so­rowie: Michał Par­czewski, Sła­womir Kadrow, Zbi­gniew Pia­nowski, dr Marta Połto­wicz Bobak, dr Tomasz Bochnak, dr Maciej Kar­wowski i Marcin Woło­szyn), łódzkiego (pro­fe­so­rowie Andrzej Peli­siak, Mał­go­rzata Rybicka), lubel­skiego (Andrzej Roz­wałka) i Lwow­skiego (Alek­sander Sytnik) oraz Diana Ger­gowa z Warny w Buł­garii, a także rze­szow­skiej szkoły arche­olo­gicznej. Twórcą tej ostat­niej jest pro­fesor Syl­we­ster Czopek. Kadrę Insty­tutu tworzą rów­nież jego wycho­wan­kowie dr Kata­rzyna Try­bała i osoby, które otrzy­mały tu tytuł dok­tora (dr Agnieszka Reszczyńska).

W krót­kiej historii tej pla­cówki wypro­mo­wano 5 doktorów oraz w 20011 roku dr Anna Zako­ścielna z UMCS otrzy­mała sto­pień dok­tora habi­li­to­wa­nego w zakresie nauk huma­ni­stycz­nych, w spe­cjal­ności arche­ologia.