Badania

Pale­olit, Neolit, Epoka brązu — wczesna epoka żelaza, Wczesna epoka żelaza, Okres średnio­wiecza — okres nowo­żytny, Labo­ra­to­rium archeometryczne

Ćwiczenia terenowe I roku archeologii

Wysłany przez dnia Lis 27, 2016 w Aktualności, Badania | Możliwość komentowania Ćwiczenia terenowe I roku archeologii została wyłączona

W ramach obo­wiąz­ko­wych praktyk tere­no­wych stu­denci I roku arche­ologii po raz pierwszy mogli zapo­znać się z nie­in­wa­zyj­nymi meto­dami pro­spekcji arche­olo­gicznej. Badania powierzch­niowe należą do jed­nych z naj­waż­niej­szych narzędzi w odkry­waniu i doku­men­to­waniu sta­no­wisk. Pod okiem dra Macieja Dębca z zakładu epoki kamienia nasi stu­denci prze­mie­rzali obszar w pobliżu źródeł solan­ko­wych w Tyrawie Solnej, doko­nując swoich pierw­szych odkryć arche­olo­gicz­nych, a co waż­niejsze zdo­by­wając prak­tyczną wiedzę...

czytaj dalej

Tyrawa Solna

Wysłany przez dnia Wrz 29, 2016 w Aktualności, Badania | Możliwość komentowania Tyrawa Solna została wyłączona

W ramach obo­wiąz­ko­wych praktyk tere­no­wych  roz­po­częły się badania arche­olo­giczne w Tyrawie Solnej koło Sanoka. Bada­niami kie­ruje Dr Maciej Dębiec oraz Prof. Thomas Saile. W bada­niach biorą udział stu­denci z Uni­wer­sy­tetów w Rze­szowie i Raty­zbonie. Wyko­pa­liska poprze­dzone były bada­niami geo­fi­zycz­nymi i son­da­żo­wymi. Obecnie prace trwają w miejscu odkrycia sku­piska cera­miki tech­nicznej do pro­dukcji soli (bry­kie­tażu), naj­praw­do­po­dob­niej z epoki brązu/wczesnej epoki żelaza. W oko­licy zna­nych jest kilka źródeł słonych....

czytaj dalej

Sasiny III

Wysłany przez dnia Sie 21, 2016 w Aktualności, Badania, Badania Zakładu Archeologii Średniowiecza | Możliwość komentowania Sasiny III została wyłączona

Każdy kolejny dzień badań arche­olo­gicz­nych pro­wa­dzo­nych na wcze­sno­śre­dnio­wiecznym cmen­ta­rzysku między wsiami Bystre i Sasiny, w woje­wódz­twie pod­la­skim, przy­nosi cie­kawe odkrycia. Z końcem ubie­głego tygo­dnia część stu­dentów zakoń­czyła prak­tyki i eks­pe­dycja zmniej­szyła się o połowę, ale dobre nastroje na szczę­ście nas nie opuszczają. Obecnie odsła­niamy rów­no­legle osiem grobów w obu­do­wach kamien­nych, pocho­dzą­cych w więk­szości z XII wieku. Badania ich roz­ło­żone są w czasie, jako że w każdym obiekcie konieczne jest odczysz­czenie i udo­ku­men­to­wanie w planie i pro­filu kilku warstw bruków przy­kry­wa­ją­cych pochówki. Już w czte­rech gro­bach odsło­ni­liśmy kości pochówków szkie­le­to­wych. Cieszy nas to tym bar­dziej, że w tego rodzaju obiek­tach szczątki orga­niczne ule­gają naj­czę­ściej cał­ko­wi­temu rozkładowi. Szcze­gólnie intry­gu­jącym odkry­ciem jest nie­ty­powy obiekt odsło­nięty w wykopie pierw­szym. Pod kil­ku­set­ki­lo­gra­mo­wymi gła­zami  obstawy grobu wcze­sno­śre­dnio­wiecz­nego znaj­duje się kolista jama o głę­bo­kości około 80 cm i podobnej śred­nicy, szczelnie wypeł­niona spo­rymi oto­cza­kami. Ktoś zadał sobie dużo trudu, by ją wykopać w twardej glinie i następnie wypełnić kamie­niami… Mamy nadzieję, że już wkrótce poznamy powody i znaj­dziemy zabytki pozwa­la­jące ustalić chro­no­logię tego nie­zwy­kłego obiektu. Z zabytków rucho­mych szcze­gólnie cieszą oczy liczne paciorki szklane, przę­śliki i meta­lowe ozdoby, w tym piękna zawieszka-lunula oraz w całości zacho­wany, duży, ażu­rowy paciorek pokryty gra­nu­lacją. Ta ostatnia ozdoba jest przy­kładem misternej pracy złot­nika. Wyko­nana jest ze zlu­to­wa­nych ze sobą pętelek posre­brza­nego drutu, na które nało­żono drobne obręcze, w każdej z nich umiesz­czając srebrną gra­nulkę. Aby zrobić tę jedną ozdobę rze­mieślnik musiał połą­czyć ze sobą ponad 220 ele­mentów! Odkrycie tych i innych zabytków w nie­na­ru­szo­nych, zwar­tych zespo­łach gro­bo­wych, daje szansę na wyko­nanie licz­nych badań spe­cja­li­stycz­nych i lepsze poznanie kul­tury daw­nych miesz­kańców tych ziem. Naj­cie­kawsze odkrycia zapewne jeszcze przed nami 😉 Pozdra­wiamy...

czytaj dalej

Sasiny

Wysłany przez dnia Sie 9, 2016 w Aktualności, Badania, Badania Zakładu Archeologii Średniowiecza | Możliwość komentowania Sasiny została wyłączona

Witajcie! Nasze sta­no­wisko na pogra­niczu wsi Bystre i Sasiny nareszcie zaczyna odkrywać przed nami swoje tajem­nice. Dziś minął już tydzień wyko­pa­lisk, pogoda nam sprzyja – zwykle nie pada. Wytrwała ekipa mło­dych arche­ologów codziennie rano pojawia się przy wyko­pach i ochoczo zabiera się do pracy. Ze względu na obec­ność kamien­nych kon­strukcji gro­bo­wych w zapo­mnienie ode­szly łopaty, a towa­rzy­szącym sprzętem stały się małe łopatki, szpa­chelki i pędzle. Pięć grobów, które odsła­niamy od początku badań jest czę­ściowo znisz­czo­nych, w wyniku wybie­rania z nich kamieni do budowy dróg i domów. Na szczę­ście, w przy­naj­mniej dwóch z nich poziomy, na któ­rych znaj­dują się szczątki zmar­łych, nie zostały naru­szone. Udało się uchwycić bardzo słabo zacho­wane pochówki szkie­le­towe, dzięki czemu będzie moż­liwe okre­ślenie płci i wieku zmar­łych, a także wyko­nanie analiz radiowęglowych. Wczoraj do ekipy dołą­czyły trzy osoby, dzięki czemu moż­liwe stało się otwarcie kolej­nego, trze­ciego już wykopu na wschodnim skraju nekro­poli. Na powi­tanie przy­niósł on cie­kawe zna­le­ziska, a wśród nich srebrne kabłączki skro­niowe. W powięk­sza­jącym się zbiorze odkry­tych zabytków mamy rów­nież między innymi szklane paciorki oraz gli­niany przęślik. Mamy nadzieję, że kolejny tydzień wyko­pa­lisk przy­niesie nowe, coraz cie­kawsze odkrycia. Trzy­majcie za nas kciuki! Pozdra­wiamy...

czytaj dalej

Sasiny — cmentarzysko wczesnośredniowieczne

Wysłany przez dnia Sie 2, 2016 w Aktualności, Badania, Badania Zakładu Archeologii Średniowiecza | Możliwość komentowania Sasiny — cmentarzysko wczesnośredniowieczne została wyłączona

Roz­po­czę­liśmy badania na cmen­ta­rzysku wcze­sno­śre­dnio­wiecznym w Sasinach! Pośrodku malow­ni­czego Pod­lasia znaj­duje się nie­dawno odkryte cmen­ta­rzysko z gro­bami w obu­do­wach kamien­nych. Poło­żone jest na kul­mi­nacji wznie­sienia na gra­nicy wsi Sasiny i Bystre, w powiecie biel­skim. Z począt­kiem sierpnia roz­po­czę­liśmy tu prace wyko­pa­li­skowe, które potrwają cztery tygo­dnie. Naszym celem jest roz­po­znanie zasięgu i chro­no­logii tej nie­zwy­kłej, ponad hek­ta­rowej nekro­poli. Kie­row­ni­kiem eks­pe­dycji jest dr Michał Dzik. Dzi­siejszy dzień przy­witał nas desz­czem, ale mino nie­sprzy­ja­jącej pogody zało­ży­liśmy dwa wykopy. Sta­no­wisko znaj­duje się w lesie. W obrębie wykopów odsło­ni­liśmy pięć grobów pła­skich w obsta­wach kamien­nych. Gra­nice tych pochówków wyzna­czają monu­men­talne bloki kamienne, któ­rych waga osiąga nie­kiedy pół tony. Dziś, w trakcie eks­plo­racji odkry­liśmy frag­menty naczyń cera­micz­nych, a naj­cie­kaw­szym zna­le­zi­skiem okazał się żelazny nóż wczesnośredniowieczny. Cze­kamy na dalsze zna­le­ziska, trzy­majcie za nas kciuki!  ...

czytaj dalej

Banganarti, Sudan

Wysłany przez dnia Lip 13, 2016 w Aktualności, Badania, Badania Zakładu Archeologii Średniowiecza | Możliwość komentowania Banganarti, Sudan została wyłączona

Banganarti, Sudan

Mamy przy­jem­ność poin­for­mować, że Instytut Arche­ologii UR pod­pisał umowę o współ­pracy naukowej z Insty­tutem Krajów Śródziem­no­mor­skich i Orien­tal­nych Pol­skiej Aka­demii Nauk. Celem umowy jest wspólna reali­zacja pro­gramu badań arche­olo­gicz­nych nad kul­turą doby średnio­wiecza Doliny Środ­ko­wego Nilu. Jednym z efektów umowy jest umoż­li­wienie udziału naszych stu­dentów w bada­niach wyko­pa­li­sko­wych na terenie wcze­sno­śre­dnio­wiecz­nego, chrze­ści­jań­skiego ośrodka piel­grzym­ko­wego w Ban­ga­narti (Sudan). Jest to ufor­ty­fi­ko­wana osada, funk­cjo­nu­jąca wokół kościoła – tzw. Rafa­elionu – średnio­wiecz­nego, chrze­ści­jań­skiego ośrodka piel­grzym­ko­wego. Poło­żona w dolinie Nilu, w cen­trum nubij­skiego kró­le­stwa Makurii. Dato­wanie: VII-XIII w. Kie­rownik eks­pe­dycji arche­olo­gicznej: dr hab. Bogdan Żurawski (IKŚiO PAN). Badania pro­wa­dzone są przez Instytut Kultur Śródziem­no­mor­skich i Orien­tal­nych PAN, we współ­pracy z Cen­trum Arche­ologii Śródziem­no­mor­skiej Uni­wer­sy­tetu War­szaw­skiego, a od 2016 r. we współ­pracy z Insty­tutem Arche­ologii Uni­wer­sy­tetu Rzeszowskiego. Od strony IA UR w bada­niach uczest­niczy dr Michał Dzik, który kie­ruje pra­cami tere­no­wymi na osa­dzie ota­cza­jącej kościół. Badania te ukie­run­ko­wane są na roz­po­znanie takich zagad­nień, jak podział funk­cjo­nalny nubij­skich domów oraz zmiany w orga­ni­zacji prze­strzeni osady, które zacho­dziły od VII do XIII w.   Więcej infor­macji o sta­no­wisku na stronie: http://www.pcma.uw.edu.pl/pl/projekty/sudan/banganarti/...

czytaj dalej

Badania w Chotyńcu

Wysłany przez dnia Cze 5, 2016 w Aktualności, Badania, Badania Archeologii Protohistorycznej | Możliwość komentowania Badania w Chotyńcu została wyłączona

Badania w Chotyńcu

W ramach grantu NCN reali­zo­wa­nego przez IA UR "Prze­miany kulturowo-osadnicze w dorzeczu rzeki Wiszni w epoce brązu i we wcze­snej epoce żelaza w kon­tek­ście zmian pra­hi­sto­rycznej i wcze­sno­śre­dnio­wiecznej eku­meny" zostały zre­ali­zo­wane pierwsze badania tere­nowe w miej­sco­wości Cho­ty­niec. Ich celem było roz­po­znanie chro­no­logii ist­nie­ją­cego w tym miejscu gro­dziska. Badania nie­stety nie roz­strzy­gnęły tych kwe­stii dla­tego pla­nu­jemy kolejne prace w naj­bliż­szym czasie. Zapra­szamy do galerii zdjęć, które w części obra­zują prace zespołu pro­wa­dzo­nego przez prof. dr. hab. Syl­we­stra...

czytaj dalej

Nezabylice

Wysłany przez dnia Gru 7, 2015 w Badania, Badania Środkowoeuropejskiego Barbaricum | Możliwość komentowania Nezabylice została wyłączona

Nezabylice

Badania na cmen­ta­rzysku w Neza­by­li­cach w północno-zachodnich Czechach Sta­no­wisko odkryte zostało przez detek­to­ry­stów w paź­dzier­niku 2010 roku w trakcie nie­le­gal­nych poszu­kiwań zabytków, w czasie któ­rych zare­je­stro­wane zostały liczne brą­zowe i żelazne przed­mioty dato­wane na okres rzymski. W listo­pa­dzie tego samego roku zna­le­zisko zostało zgło­szone i prze­ka­zane do muzeum w Cho­mu­tovie. Ze względu na uni­ka­tową war­tość zna­le­zisk i zagro­żenie ze strony nie­le­gal­nych poszu­ki­waczy, arche­olodzy z muzeum w Cho­mu­tovie oraz z Ústavu arche­olo­gické památ­kové péče SZ Čech w Moście pod­jęli decyzję o prze­pro­wa­dzeniu badań son­da­żo­wych. Przed roz­po­czę­ciem badań na powierzchni około 3 ha wyko­nane zostały szcze­gó­łowe pomiary geo­de­zyjne, geo­fi­zyczne oraz dokładna pro­spekcja powierzch­niowa. Na pod­stawie uzy­ska­nych infor­macji prze­ba­dano zespoły gro­bowe uchwytne dzięki pomiarom geo­fi­zycznym i odczytom z wykry­wacza metali. W 2012 roku została pod­pi­sana umowa między arche­olo­gami cze­skimi a Insty­tutem Arche­ologii Uni­wer­sy­tetu Rze­szow­skiego i w sierpniu tego samego roku prze­pro­wa­dzono pierwsze wspólne badania wyko­pa­li­skowe, w któ­rych brali udział stu­denci z Rzeszowa. W sezo­nach 2011–14 odkryto łącznie 48 cia­ło­pal­nych pochówków popiel­ni­co­wych. Odno­to­wane zostały głównie groby z ele­men­tami uzbro­jenia, w któ­rych znaj­do­wały się miecze, zestawy grotów oraz meta­lowe ele­menty tarcz – umba, imacze i okucia brzegów, a także części stroju, ozdoby i naczynia brą­zowe. Więk­szość grobów została czę­ściowo znisz­czona przez inten­sywną orkę, a nie­które wyka­zują także ślady wkopów wyko­na­nych przez nie­le­gal­nych poszu­ki­waczy. Pomimo tego znaczna liczba zespołów cha­rak­te­ry­zuje się bogatym wypo­sa­że­niem, głównie w postaci mili­ta­riów uło­żo­nych zwykle pod popiel­ni­cami. Wszystkie groby cia­ło­palne można datować na okres od połowy I w. n.e. do mniej więcej połowy II w. n.e. Zupełnie prze­ło­mowy okazał się sezon 2015, w trakcie któ­rego na cmen­ta­rzysku zare­je­stro­wano pierwszy grób szkie­le­towy. Pod war­stwą orną odkryto dwa, przy­le­ga­jące do siebie obiekty: większy o kamiennym wypeł­nisku i wymia­rach 3×0,9 m oraz mniejszy, nakryty kamien­nymi pły­tami. W dużym obiekcie, ściśle do siebie przy­le­ga­jące war­stwy kamieni miały miąż­szość aż 80 cm. Na głę­bo­kości ponad 1 m odkryte zostały kości ludzkie wraz z wypo­sa­że­niem. Zmarły uło­żony na wznak, praw­do­po­dobnie został pocho­wany w drew­nianej trumnie. Za głową wło­żono mu naczynie wyko­nane z brązu, ron­delek zdo­biony łabę­dzimi głów­kami i tzw. tyrsem, czyli laską Dio­ni­zosa oraz drugie naczynie gli­niane. Badania antro­po­lo­giczne wyka­zały, że był to pochówek doro­słego męż­czyzny, o dosyć masywnej budowie ciała i wzro­ście powyżej 180 cm. Praw­do­po­dobnie grób ten mógł być wko­pany w starszy kurhan. Świad­czyć o tym może mniejszy obiekt odkryty tuż obok, który okazał się być pochów­kiem dziecka w kamiennej obstawie, nale­żącgo do lud­ności kul­tury mogiłowej. Grób odkryty na cmen­ta­rzysku w Neza­by­li­cach należy do przed­sta­wi­ciela ger­mań­skiego ludu Mar­ko­manów. Podobne pochówki na terenie Czech dato­wane są na pierwszą połowę I w.n.e. Łączone są z szer­szym zja­wi­skiem kształ­to­wania się elit w spo­łe­czeń­stwach bar­ba­rzyń­skich. Mimo, iż grób ten nie zawierał tak dużo wypo­sa­żenia jak inne tzw. groby ksią­żęce, to wydaje się, że zarówno kon­strukcja, wymiary, jak i cha­rakter odkry­tych w nim przed­miotów, dają pod­stawy do zali­czenia go do tej grupy obiektów. Praw­do­po­dobnie część grobu przy nogach zmar­łego została wcze­śniej wyra­bo­wana, co mogą potwier­dzać obser­wacje poszcze­gól­nych poziomów jamy grobowej. Obecnie można sądzić, że cmen­ta­rzysko w Neza­by­li­cach sta­nowi praw­do­po­dobnie naj­większą i naj­bo­gatszą nekro­polę na obszarze północno-zachodnich Czech, odkrytą po II wojnie świa­towej. Zatem naj­waż­niej­szym zada­niem na naj­bliższe sezony jest ochrona sta­no­wiska przed dewa­stacją osób posłu­gu­ją­cych się wykry­wa­czami metali i inten­syw­nymi pra­cami rol­ni­czymi. Wła­śnie w tym celu pod­jęta została mię­dzy­na­ro­dowa współ­praca, pozwa­la­jące na kon­ty­nu­acje prac w kolej­nych...

czytaj dalej

PALEOLIT

Wysłany przez dnia Kwi 27, 2013 w Badania | Możliwość komentowania PALEOLIT została wyłączona

Sta­no­wisko wie­lo­kul­tu­rowe pale­oli­tyczne Welki Hly­bo­chok I poło­żony jest na les­sowej płasz­czyźnie, sta­no­wiący cen­tralną część Wyżyny Podol­skiej na Ukra­inie. Eks­pe­dycja Pale­oli­tyczna pod kie­run­kiem prof. UR Alek­sandra Syt­nyka pro­wadzi tu badania od lat 1980-ch. Dolne war­stwy kul­tu­rowe środ­ko­wego pale­olitu na głę­bo­kości 8,5 m dato­wany TL na czas 205–220 tys. lat. Naj­starszy prze­mysł — tech­nika Levallois.

czytaj dalej

NEOLIT

Wysłany przez dnia Kwi 28, 2013 w Badania | Możliwość komentowania NEOLIT została wyłączona

prof. UR dr hab. Andrzej Pelisiak Wytwór­czość krze­mie­niarska w strefie wokół­kar­pac­kiej (neolit, ene­olit, wczesna epoka brązu. Pro­gram obej­muje wszelkie aspekty (eko­no­miczne i spo­łeczne) wydo­by­wania skał krze­mion­ko­wych ich obróbkę, dys­try­bucję surowca, pół­wy­tworów i narzędzi w Kar­pa­tach i na obsza­rach przy­kar­pac­kich w młod­szej epoce kamienia i począt­kach epoki brązu. W jego zakres wchodzą, wyko­ny­wane na pod­stawie badań składu surow­co­wego inwen­tarzy i zna­le­zisk poje­dyn­czych oraz ich roz­miesz­czenia, ana­lizy kon­taktów spo­łecz­ności zamiesz­ku­ją­cych różne regiony w poszcze­gól­nych okre­sach, w tym odtwa­rzanie szlaków komu­ni­ka­cyj­nych prze­ci­na­ją­cych główną grań Karpat oraz takich, które łączyły te terenu z gru­pami lud­ności zamiesz­ku­ją­cymi inne części Europy. Neolit gór i pogórzy. Początki eks­plo­atacji gospo­dar­czej Karpat. Trzon pro­gramu osa­dzony jest prze­strzennie we wschod­niej części pol­skich Karpat, chro­no­lo­gicznie — głównie w późnym neo­licie i począt­kach epoki brązu. Dotyczy aktyw­ności gospo­dar­czej czło­wieka w stre­fach pery­fe­ryj­nych w sto­sunku do obszarów trwale zasie­dlo­nych w tych okre­sach. Pod­stawą badań są dane arche­olo­giczne oraz pale­oge­ogra­ficzne, w szcze­gól­ności infor­macje pozy­skane w rezul­tacie analiz dia­gramów pyłkowych. prof. UR dr hab. Mał­go­rzata Rybicka Osad­nictwo spo­łecz­ności neo­li­tycz­nych w rejonie Ostroga na Wołyniu reali­zo­wany wspólnie A. Pozi­kho­vskim z Muzeum w Ostrogu. Uczest­niczą w nim dok­to­ranci z IA UR Alek­sandra Sznaj­drowska, Dariusz Król. Celem tego pro­jektu jest okre­ślenie relacji między spo­łecz­no­ściami kul­tury try­pol­skiej a kul­tury pucharów lejkowatych. Osad­nictwo spo­łecz­ności neo­li­tycz­nych na les­sach pod­kar­pac­kich. W ramach tego pro­jektu reali­zo­wane są badania obiektów gro­bo­wych i osa­do­wych kul­tury pucharów lej­ko­wa­tych. W roku 2013 będą kon­ty­nu­owane badania cmen­ta­rzyska monu­men­tal­nego kul­tury pucharów lej­ko­wa­tych w Sko­ło­szowie, pow. Jaro­sław. Uczest­niczą w nim dok­to­ranci z IA UR Dariusz Król i Jakub Rogoziński. dr Renata...

czytaj dalej