Badania

Badania Instytutu Archeologii

Ćwiczenia terenowe I roku archeologii

W ramach obo­wiąz­ko­wych praktyk tere­no­wych stu­denci I roku arche­ologii po raz pierwszy mogli zapo­znać się z nie­in­wa­zyj­nymi meto­dami pro­spekcji arche­olo­gicznej. Badania powierzch­niowe należą do jed­nych z naj­waż­niej­szych narzędzi w odkry­waniu i doku­men­to­waniu sta­no­wisk. Pod okiem dra Macieja Dębca z zakładu epoki kamienia nasi stu­denci prze­mie­rzali obszar w pobliżu źródeł solan­ko­wych w Tyrawie Solnej, doko­nując swoich pierw­szych odkryć arche­olo­gicz­nych, a co waż­niejsze zdo­by­wając prak­tyczną wiedzę...

Czytaj więcej

Tyrawa Solna

W ramach obo­wiąz­ko­wych praktyk tere­no­wych  roz­po­częły się badania arche­olo­giczne w Tyrawie Solnej koło Sanoka. Bada­niami kie­ruje Dr Maciej Dębiec oraz Prof. Thomas Saile. W bada­niach biorą udział stu­denci z Uni­wer­sy­tetów w Rze­szowie i Raty­zbonie. Wyko­pa­liska poprze­dzone były bada­niami geo­fi­zycz­nymi i son­da­żo­wymi. Obecnie prace trwają w miejscu odkrycia sku­piska cera­miki tech­nicznej do pro­dukcji soli (bry­kie­tażu), naj­praw­do­po­dob­niej z epoki brązu/wczesnej epoki żelaza. W oko­licy zna­nych jest kilka źródeł słonych....

Czytaj więcej

Sasiny III

Każdy kolejny dzień badań arche­olo­gicz­nych pro­wa­dzo­nych na wcze­sno­śre­dnio­wiecznym cmen­ta­rzysku między wsiami Bystre i Sasiny, w woje­wódz­twie pod­la­skim, przy­nosi cie­kawe odkrycia. Z końcem ubie­głego tygo­dnia część stu­dentów zakoń­czyła prak­tyki i eks­pe­dycja zmniej­szyła się o połowę, ale dobre nastroje na szczę­ście nas nie opuszczają. Obecnie odsła­niamy rów­no­legle osiem grobów w obu­do­wach kamien­nych, pocho­dzą­cych w więk­szości z XII wieku. Badania ich roz­ło­żone są w czasie, jako że w każdym obiekcie konieczne jest odczysz­czenie i udo­ku­men­to­wanie w planie i pro­filu kilku warstw bruków przy­kry­wa­ją­cych pochówki. Już w czte­rech gro­bach odsło­ni­liśmy kości pochówków szkie­le­to­wych. Cieszy nas to tym bar­dziej, że w tego rodzaju obiek­tach szczątki orga­niczne ule­gają naj­czę­ściej cał­ko­wi­temu rozkładowi. Szcze­gólnie intry­gu­jącym odkry­ciem jest nie­ty­powy obiekt odsło­nięty w wykopie pierw­szym. Pod kil­ku­set­ki­lo­gra­mo­wymi gła­zami  obstawy grobu wcze­sno­śre­dnio­wiecz­nego znaj­duje się kolista jama o głę­bo­kości około 80 cm i podobnej śred­nicy, szczelnie wypeł­niona spo­rymi oto­cza­kami. Ktoś zadał sobie dużo trudu, by ją wykopać w twardej glinie i następnie wypełnić kamie­niami… Mamy nadzieję, że już wkrótce poznamy powody i znaj­dziemy zabytki pozwa­la­jące ustalić chro­no­logię tego nie­zwy­kłego obiektu. Z zabytków rucho­mych szcze­gólnie cieszą oczy liczne paciorki szklane, przę­śliki i meta­lowe ozdoby, w tym piękna zawieszka-lunula oraz w całości zacho­wany, duży, ażu­rowy paciorek pokryty gra­nu­lacją. Ta ostatnia ozdoba jest przy­kładem misternej pracy złot­nika. Wyko­nana jest ze zlu­to­wa­nych ze sobą pętelek posre­brza­nego drutu, na które nało­żono drobne obręcze, w każdej z nich umiesz­czając srebrną gra­nulkę. Aby zrobić tę jedną ozdobę rze­mieślnik musiał połą­czyć ze sobą ponad 220 ele­mentów! Odkrycie tych i innych zabytków w nie­na­ru­szo­nych, zwar­tych zespo­łach gro­bo­wych, daje szansę na wyko­nanie licz­nych badań spe­cja­li­stycz­nych i lepsze poznanie kul­tury daw­nych miesz­kańców tych ziem. Naj­cie­kawsze odkrycia zapewne jeszcze przed nami 😉 Pozdra­wiamy...

Czytaj więcej

Sasiny

Witajcie! Nasze sta­no­wisko na pogra­niczu wsi Bystre i Sasiny nareszcie zaczyna odkrywać przed nami swoje tajem­nice. Dziś minął już tydzień wyko­pa­lisk, pogoda nam sprzyja – zwykle nie pada. Wytrwała ekipa mło­dych arche­ologów codziennie rano pojawia się przy wyko­pach i ochoczo zabiera się do pracy. Ze względu na obec­ność kamien­nych kon­strukcji gro­bo­wych w zapo­mnienie ode­szly łopaty, a towa­rzy­szącym sprzętem stały się małe łopatki, szpa­chelki i pędzle. Pięć grobów, które odsła­niamy od początku badań jest czę­ściowo znisz­czo­nych, w wyniku wybie­rania z nich kamieni do budowy dróg i domów. Na szczę­ście, w przy­naj­mniej dwóch z nich poziomy, na któ­rych znaj­dują się szczątki zmar­łych, nie zostały naru­szone. Udało się uchwycić bardzo słabo zacho­wane pochówki szkie­le­towe, dzięki czemu będzie moż­liwe okre­ślenie płci i wieku zmar­łych, a także wyko­nanie analiz radiowęglowych. Wczoraj do ekipy dołą­czyły trzy osoby, dzięki czemu moż­liwe stało się otwarcie kolej­nego, trze­ciego już wykopu na wschodnim skraju nekro­poli. Na powi­tanie przy­niósł on cie­kawe zna­le­ziska, a wśród nich srebrne kabłączki skro­niowe. W powięk­sza­jącym się zbiorze odkry­tych zabytków mamy rów­nież między innymi szklane paciorki oraz gli­niany przęślik. Mamy nadzieję, że kolejny tydzień wyko­pa­lisk przy­niesie nowe, coraz cie­kawsze odkrycia. Trzy­majcie za nas kciuki! Pozdra­wiamy...

Czytaj więcej

Sasiny — cmentarzysko wczesnośredniowieczne

Roz­po­czę­liśmy badania na cmen­ta­rzysku wcze­sno­śre­dnio­wiecznym w Sasinach! Pośrodku malow­ni­czego Pod­lasia znaj­duje się nie­dawno odkryte cmen­ta­rzysko z gro­bami w obu­do­wach kamien­nych. Poło­żone jest na kul­mi­nacji wznie­sienia na gra­nicy wsi Sasiny i Bystre, w powiecie biel­skim. Z począt­kiem sierpnia roz­po­czę­liśmy tu prace wyko­pa­li­skowe, które potrwają cztery tygo­dnie. Naszym celem jest roz­po­znanie zasięgu i chro­no­logii tej nie­zwy­kłej, ponad hek­ta­rowej nekro­poli. Kie­row­ni­kiem eks­pe­dycji jest dr Michał Dzik. Dzi­siejszy dzień przy­witał nas desz­czem, ale mino nie­sprzy­ja­jącej pogody zało­ży­liśmy dwa wykopy. Sta­no­wisko znaj­duje się w lesie. W obrębie wykopów odsło­ni­liśmy pięć grobów pła­skich w obsta­wach kamien­nych. Gra­nice tych pochówków wyzna­czają monu­men­talne bloki kamienne, któ­rych waga osiąga nie­kiedy pół tony. Dziś, w trakcie eks­plo­racji odkry­liśmy frag­menty naczyń cera­micz­nych, a naj­cie­kaw­szym zna­le­zi­skiem okazał się żelazny nóż wczesnośredniowieczny. Cze­kamy na dalsze zna­le­ziska, trzy­majcie za nas kciuki!  ...

Czytaj więcej

Banganarti, Sudan

Banganarti, Sudan

Mamy przy­jem­ność poin­for­mować, że Instytut Arche­ologii UR pod­pisał umowę o współ­pracy naukowej z Insty­tutem Krajów Śródziem­no­mor­skich i Orien­tal­nych Pol­skiej Aka­demii Nauk. Celem umowy jest wspólna reali­zacja pro­gramu badań arche­olo­gicz­nych nad kul­turą doby średnio­wiecza Doliny Środ­ko­wego Nilu. Jednym z efektów umowy jest umoż­li­wienie udziału naszych stu­dentów w bada­niach wyko­pa­li­sko­wych na terenie wcze­sno­śre­dnio­wiecz­nego, chrze­ści­jań­skiego ośrodka piel­grzym­ko­wego w Ban­ga­narti (Sudan). Jest to ufor­ty­fi­ko­wana osada, funk­cjo­nu­jąca wokół kościoła – tzw. Rafa­elionu – średnio­wiecz­nego, chrze­ści­jań­skiego ośrodka piel­grzym­ko­wego. Poło­żona w dolinie Nilu, w cen­trum nubij­skiego kró­le­stwa Makurii. Dato­wanie: VII-XIII w. Kie­rownik eks­pe­dycji arche­olo­gicznej: dr hab. Bogdan Żurawski (IKŚiO PAN). Badania pro­wa­dzone są przez Instytut Kultur Śródziem­no­mor­skich i Orien­tal­nych PAN, we współ­pracy z Cen­trum Arche­ologii Śródziem­no­mor­skiej Uni­wer­sy­tetu War­szaw­skiego, a od 2016 r. we współ­pracy z Insty­tutem Arche­ologii Uni­wer­sy­tetu Rzeszowskiego. Od strony IA UR w bada­niach uczest­niczy dr Michał Dzik, który kie­ruje pra­cami tere­no­wymi na osa­dzie ota­cza­jącej kościół. Badania te ukie­run­ko­wane są na roz­po­znanie takich zagad­nień, jak podział funk­cjo­nalny nubij­skich domów oraz zmiany w orga­ni­zacji prze­strzeni osady, które zacho­dziły od VII do XIII w.   Więcej infor­macji o sta­no­wisku na stronie: http://www.pcma.uw.edu.pl/pl/projekty/sudan/banganarti/...

Czytaj więcej