dr Leszek Gardeła

Dane kontaktowe

Numer pokoju: 10 (Instytut Archeologii, ul. Moniuszki 10, 35-015 Rzeszów)

Dyżur: środa (II i III tydzień)

Telefon: 17-872-15-87

Adres e-mail: leszekgardela@archeologia.rzeszow.pl

Strona www: http://rzeszow.academia.edu/LeszekGardela

Życiorys naukowy

Leszek Gardeła (ur. 26.08.1984) ukończył studia magisterskie w dziedzinie archeologii w Instytucie Prahistorii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (2003-2008). W 2007-2008 roku był stypendystą programu Erasmus na Uniwersytecie w Oslo w Norwegii (Centre for Viking and Medieval Studies), gdzie studiował archeologię, runologię i filologię nordycką. W 2008 roku rozpoczął studia doktoranckie w Departamencie Archeologii na Uniwersytecie w Aberdeen w Szkocji pod kierunkiem Prof. dra Neila Price’a oraz dra Petera Jordana. Pracę doktorską pt. „Entangled Worlds. Archaeologies of Ambivalence in the Viking Age” obronił w maju2012 roku (recenzenci: Prof. dr Andrew Reynolds oraz Prof. dr Stefan Brink).

W latach 2013-2014 dr Gardeła był jednym z kierowników interdyscyplinarnego projektu „Languages, Myths and Finds: Translating Norse and Viking Cultures for the 21st Century” finansowanego przez AHRC (Arts and Humanities Research Council, Wielka Brytania). Projekt ten realizowany był w ścisłej współpracy z badaczami z University of Nottingham, Oxford University, Cambridge University i towarzyszył wystawie „Vikings: Life and Legend” w British Museum. W ramach tego projektu dr Leszek Gardeła badał i propagował dziedzictwo wikingów na Wyspie Man (Morze Irlandzkie). Jego rezultatemjest wydanie cyklu pięciu publikacji popularno-naukowych dotyczących kultury wikingów w Wielkiej Brytanii i Irlandii (www.languagesmythsfinds.ac.uk).

W 2014 roku dr Leszek Gardeła realizował grant podoktorski finansowany przez Niemiecką Centralę Wymiany Akademickiej (DAAD – Deutscher Akademischer Austauschdienst) i przez 4 miesiące pracował na Uniwersytecie w Bonn, gdzie tworzył internetową bazę danych zawierającą zabytki związane z wierzeniami pogańskich Skandynawów. Baza ta funkcjonuje w ramach międzynarodowego projektu „Pre-Christian Religions of the North”, w który zaangażowani są wiodący badacze epoki wikingów z całej Europy, Australii i USA.

Dr Leszek Gardeła jest obecnie adiunktem w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego, gdzie realizuje projekt finansowany przez Narodowe Centrum Nauki pt. „Zła śmierć we wczesnym średniowieczu. Pochówki atypowe z ziem polskich w perspektywie porównawczej”. Ponadto pełni on także honorową funkcję Research Fellow w Snorrastofa: Medieval and Cultural Centre w Reykholt na Islandii.

Dr Leszek Gardeła jest autorem ponad sześćdziesięciu artykułów naukowych wydanych w Polsce i za granicą (m.in. w Anglii, Austrii, Danii, Finlandii, Islandii, Norwegii, Szwecji oraz USA), autorem monografii „Scandinavian Amulets in Viking Age Poland” oraz współredaktorem sześciu książek, a także współtwórcą audiobooka „Jómsvikinga saga”. Uczestniczył w licznych konferencjach międzynarodowych i wielokrotnie wygłaszał wykłady gościnne w Niemczech, Norwegii, Polsce oraz Wielkiej Brytanii. Od 2011 roku jest współorganizatorem „Międzynarodowych Spotkań Interdyscyplinarnych – Motywy Przez Wieki” w Muzeum Zachodniokaszubskim w Bytowie i redaktorem serii wydawniczych „Motywy Przez Wieki” oraz „Languages Myths and Finds”. Członek licznych stowarzyszeń archeologicznych i antropologicznych (m.in. w Anglii, Danii, Norwegii, Polsce i USA).

W uznaniu za jego dotychczasową działalność i aktywność badawczą, w 2015 roku Fundacja na rzecz Nauki Polskiej przyznała dr Leszkowi Gardeła stypendium Start dla najzdolniejszych młodych naukowców.

Zainteresowania badawcze

Główne zainteresowania naukowe dra Gardeły dotyczą okresu wczesnego średniowiecza w Europie Północnej i Środkowej. W swoich badaniach szczególną uwagę poświęca tematyce dawnych wierzeń, magii, symboliki oraz różnorodnym praktykom funeralnym w świecie wikingów i Słowian. Obecnie pracuje on również nad cyklem artykułów poświęconych obecności Skandynawów we wczesnośredniowiecznej Polsce, skupiając się szczególnie na kwestiach związanych z praktykami pogrzebowymi, symboliką i recepcją wikingów w polskiej nauce, sztuce oraz kulturze popularnej.

 

Specjalizacje

Kultury i regiony: Wikingowie i epoka wikingów; Słowianie we wczesnym średniowieczu na ziemiach polskich; Anglosasi; prahistoria Polski i Europy Północnej i Środkowej.

Tematy: Archeologia i antropologia religii, wierzeń i rytuałów; archeologia mentalności; archeologia szamanizmu; symbolika pradziejowa; archeologia śmierci; archeologia pochówków atypowych; archeologia wojny; archeologia ciała i cielesności; archeologia prawa i dawnych miejsc straceń; muzeologia; popularyzacja dziedzictwa archeologicznego.

Teorie i metody: Biografie rzeczy; archaeology of identity; archaeology of personhood; archeologia ciała; historical reenactment/odtwórstwo historyczne; archeologia eksperymentalna; sztuka i archeologia; artystyczne rekonstrukcje w archeologii; etyka w archeologii.

 

Realizowane projekty badawcze, stypendia

 

2014-2017: Zła śmierć we wczesnym średniowieczu. Pochówki atypowe z ziem polskich w perspektywie porównawczej. Grant NCN: Sonata 5.

2015: Stypendium START 2015 Fundacji na rzecz Nauki Polskiej dla najzdolniejszych młodych naukowców.

Laureat stypendium Fundacji Na Rzecz Nauki Polskiej START 2015

2014: Grant podoktorski Niemieckiej Centrali Wymiany Akademickiej (DAAD – Deutscher Akademischer Austauschdienst, Niemcy). Celem grantu realizowanego na Uniwersytecie w Bonn było rozbudowywanie internetowej bazy danych w ramach międzynarodowego projektu: „Pre-Christian Religions of the North”.

2013: Grant NCN: Sonata 5 na realizację projektu „Zła śmierć we wczesnym średniowieczu. Pochówki atypowe z ziem polskich w perspektywie porównawczej”. Projekt zakończy się w 2017 roku wydaniem anglojęzycznej monografii. Jego rezultatem będzie również cykl artykułów wydanych w uznanych czasopismach w Polsce i za granicą.

2013: Grant Viking Society for Northern Research na realizację projektu „Viking Age Amulets in Poland”. Celem projektu było opracowanie i interpretacja pełnego korpusu wczesnośredniowiecznych amuletów skandynawskichznalezionych na ziemiach polskich. Jego rezultatem jest cykl artykułów oraz monografia „Scandinavian Amulets in Viking Age Poland”.

2013: Grant AHRC (Arts and Humanities Research Council, Wielka Brytania) na współrealizację projektu “Languages, Myths and Finds: Translating Norse and Viking Cultures for the 21st Century”. W ramach grantu dr Gardeła był kierownikiem pod-projektu na Wyspie Man, którego celem było propagowanie dziedzictwa wikingów w tym rejonie. Rezultatem projektu jest książka „Viking Myths and Rituals on the Isle of Man” (red. Leszek Gardeła i Carolyne Larrington).

2012: Wenner-Gren Foundation Grant (wyjazdna konferencję EAA w Helsinkach).

2011: Wenner-Gren Foundation Grant (wyjazdna konferencję EAA w Oslo).

2008-2011: Graduate School of Physical Sciences Postgraduate Awards, University of Aberdeen, Aberdeen, Scotland. 3-letni grant doktorski w Department of Archaeology University of Aberdeen.

2007-2008: Stypendium Socrates-Erasmus na 8-miesięczny pobyt na Universitetet Oslo, Norwegia.

2006: Grant Instytutu Prahistorii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na wyjazd badawczy do Sztokholmu.

Informacje dodatkowe

 

Udział w konferencjach

Czynny udział w konferencjach i wykłady gościnne 2005 – 2015

 

Nagrody

2009: 2 miejsce za referat wygłoszony na 4 Ogólnopolskiej Konferencji Studentów Antropologii w Krakowie

2008: 1 miejsce za referat wygłoszony na 3 Ogólnopolskiej Konferencji Studentów Antropologii w Krakowie.

2007: 1 miejsce za referat wygłoszony na 2 Ogólnopolskiej Konferencji Studentów Antropologii w Krakowie

 

Członkostwo w stowarzyszeniach naukowych

Od 2013: Członek Det Kongelige Nordiske Oldskriftselskab (Dania)

Od 2012: Członek Society for American Archaeology (USA)

Od 2012: Członek Sutton Hoo Society (Anglia)

Od 2012: Honorary Research Fellow w Snorrastofa: Medieval and Cultural Centre (Reykholt, Islandia)

Od 2011: Członek Stowarzyszenia Polsko-Szwedzkiego Tillsammans (Polska)

Od 2010: Członek Stowarzyszenia Ochrony i Badań Zabytków Prawa (Polska)

Od 2009: Członek Retrospective Methods Network (Finlandia).

Od 2008: Członek Viking Society for Northern Research (Anglia)

Od 2008: Członek Society for Medieval Archaeology (Anglia)

Od 2006: Członek European Association of Archaeologists (Europa)

 

Publikacje

Wykaz wybranych publikacji

Pełna lista publikacji 2005 – 2015